BUTUAN CITY – Nagdeklara na og national emergency ang Fiji tungod sa paspas nga pagsaka sa mga kaso sa Human Immunodeficiency Virus kon HIV, ug gipalapdan niini ang access sa HIV testing, pagtambal ug mga programa sa paglikay sa maong sakit.
Gibana-bana nga usa sa matag-60 ka hamtong sa gamay nga kapupud-an sa Pacific ang nagkinabuhi karon uban sa HIV kansa mas taas kumpara sa usa sa matag-167 ka hamtong lima ka tuig ang milabay. Namatikdan usab ang pagsaka sa gidaghanon sa mga masuso nga namatay tungod sa mga komplikasyon nga may kalabotan sa HIV.
Ang Fiji adunay populasyon nga ubos sa usa ka milyon, apan niadtong 2025 lamang, 2,016 ka bag-ong kaso sa HIV ang na-diagnose.
Sumala ni Health Minister Antonio Lalabalavu, dili na igo ang ordinaryong tubag sa outbreak aron masulbad ang maong krisis.
Lakip sa mga hinungdan nga nalambigit sa pagsaka sa HIV mao ang paggamit og ginadiling droga, dili luwas nga pakighilawas, pagpa-ambit sa dagom ug ang gitawag nga bluetoothing o hotspotting.
Ang “bluetoothing” o “hotspotting” usa ka delikadong praktis diin ang mga tawo nga nag-inject og droga mogamit sa dugo sa usa ka tawo nga bag-o pa nakagamit og droga. Mahimo kining makapakatag sa HIV ug uban pang sakit pinaagi sa dugo.
Usa sa mga hinungdan nganong ginabuhat kini mao nga mas barato ang epekto sa droga tungod kay daghang tawo ang magtinabangay sa pagpalit ug dayon magpaambit niini. Dugang pa, usa ra ka syringe ang gikinahanglan tungod kay lisod usab pangitaon sa Fiji.
