BUTUAN CITY- Pagsaka sa preso sa gasolina ug diesel diin asa ming-abot na P100 matag litro, nakapaduso sa pagsaka usab sa presyo sa tanang palaliton. Sumala ni Oliver Terante sa Business Sector, nga dili pa kini mao ang pinakagrabe ug posibleng mas mosamot pa ang sitwasyon.
Gani gibutyag pa niini, nga ang hilabing ma-apektuhan mao ang mga consumer tungod ang mga negosyante mapugos matud pa nga mopasaka sa presy hilabi na mga negsoyong nagsalig sa transportasyon, apan ang dakong pangutana matud pa mao kung kaya ba kini nga ma-absorb sa katawhan nga ang sweldo nagpabilin ra.
Sigon pa ni Terante, nga nagpugos na ang epekto sa profit sa negosyo, diin daghang kompanya naglisod og break-even ug ang uban posibleng mapadulong sa pagkalugi tungod sa abrupt nga pagsaka sa gasto, hinungdan nga ang pressure sa mga konsumer makapaduso usab sa paghangyo og taas nga sweldo aron makasabay sa mahal nga palaliton. Giklaro usab niini nga sa pagkakaron, walay klarong kahayag sa recovery ug tanan sektor apektado sa krisis.
Dugang pa ni Terante, nga ang lakang sa gobyerno nga paghatag og oil subsidy nga nagkantidad tali sa P3,000 ngadto sa P5,000 usa ka paningkamot aron ipakita nga adunay aksyon batok krisis sa suplay sa lana, bisan pa man sa kakulang sa imbentaryo ug limitadong reserba sa nasud.
Matod niini, ang Pilipinas kulang sa alternatibong tinubdan sa krudo tungod kay wala kini ma-eksplorar kaniadto, busa ang kasamtangang mga lakang giisip lamang nga “short-term” o pag-atubang sa sintomas imbes sa tinuod nga solusyon sa problema.
Bisan og angay hatagan og kredito ang gobyerno sa ilang gihimo nga mga ayuda, giila usab nga limitado ra ang ilang mahimo tungod sa kahimtang sa nasud nga walay kaugalingong suplay sa lana.
Gipasi-ugda usab ni Ternate, nga kini nga krisis angay mahimong leksyon aron mapalig-on ang long-term nga plano sa enerhiya, samtang ang gobyerno kinahanglan magpabiling istrikto ug proaktibo sa pag-regulate ug patas nga pag-apod-apod sa gamayng nahibiling suplay aron malikayan ang hoarding ug pagsaka sa presyo sa merkado.
