BUTUAN CITY- Gipakita ang kritikal nga papel sa Indo-Pacific trade diin konektado ang Pilipinas ug Australia uban pa sa mga nasud nga nagtinguha sa pag-angkon sa rehiyon. Sumala ni Denmark Suede, Bombo International Correspondent sa Australia, nga 95% sa two-way trade tali sa Pilipinas ug Australia nag-agad sa dagat, gani dako kaayo ang importansya sa sea route.
Sigon pa niini, nga base sa mapa ang Australia usa ka kontinente nga walay neighboring lang, hinungdan nga dagat ra ang saligan sa ilang ekonomiya. Gipanghambog usab ni Suede, nga usa ang Australia sa adunay pinakadako nga exporter sa lana ug adunay 40% nga uranium reserves, busa dali ra maapektuhan ang ilang kalakalan kung adunay sigalot sa West Philippine Sea.
Gitakda usab matud pa nga magtukod ang Australia og lima ka Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) sites karong tuiga sa Pilipinas, kans giingong posibleng anaa sa Luzon.
Gipasi-ugda niini, nga ikaduha sa pinakadako nga military aid provider ang Australia human sa Estados Unidos, apan gamay ra ang ilang footprint sa Pilipinas tungod sa limitadong pwersa militar. Gipakita sa kritikal nga imprastruktura ang ilang presensya, bisan wala pa gipadayag sa Department of National Defense ug sa Australian government ang eksaktong detalye sa klase ug lokasyon sa mga EDCA sites.
Dugang pa ni Suede, lahi ang politika sa Australia diin bisan kinsa pa ang molingkod sa panggamhanan, usa ra ang tono sa ilang foreign policy, mao ang kanunay nga naka-align sa Estados Unidos tungod kini ang giila nga yawi sa survival sa Australia sukad pa sa World War II. Sa Giklaro usab niini nga sa wala pa ang giyera, nagtuo ang Australia nga ang British Empire maoy ilang saligan, apan human sa pagkahulog sa Singapore nga mao ang pinakadako nga surrender sa British forces, nakit-an nila nga ang tinuod nga paglaum mao ang pakig-alyansa sa US kansa naghatag kanila og proteksyon pinaagi sa nuclear umbrella.
Sa Pilipinas, gika-ingon nga ang presensya sa base militar mahimong magnet sa atake, apan sukwahi matud pa kini sa pagtuo ni Suede diin sa wala pa ang 1992, anaa ang US bases sa Clark ug Subic ug upat ka gagmay nga base militar, apan tungod sa boto nga 12-11 nga nagpalayas sa US bases, lakip si Erap Estrada nga nahimong presidente, nakasulod ang China sa West Philippine Sea ug gi-ilog ang Mischief Reef, sinugdanan sa agresibong presensya sa rehiyon.
