BUTUAN CITY – Gipaneguro ni Fr. Joeselo Amalla, local historan ning siyudad nga magpagawas sila og rebuttal kon supakon ang disesyun sa National Historical Commission of the Philippines kon NHCP nga sa Limasawa, Leyte napahigayon ang unang misa sa Pilipinas og dili sa Butuan City.
Sumala pa ni Fr. Amalla sa eksklusibong pakighinabi sa Bombo Radyo Butuan, kumpleto sila sa ebidensiya sa ilang gibarugan nga dinhe sa siyudad nahitabo ang unang misa apan gipang-deny, gibaliwala o wala toohe lang kini sa NHCP bisan sa kamatooran nga sila dili makapagawas sa susamang ebidensiya.
Ipaagi ni Fr. Amalla ang ilang rebuttal sa usa ka libro nga hapit na matud pa na-pablisar.
Kulang nalang niini ang pag-edit, pagsukip sa mga hulagway og ang reaksiyun sa uban pang mga historians mahitungod sa nasangpit nga disesyun. Gibutyag pa niini nga wala sila mahadlok sa nasangpit nga disesyun tungod sa pagtoong ang ebidensiya ang maoy magsulti sa kamatooran.
Mihangyu usab kini og suporta sa Diocese sa Butuan og City Government ning siyudad.
Gisaysay pa ni Fr. Amalla ang gikuptan niining mga ebidensiya sama sa universal encyclopedia sa Spain niadtong 1908 diin dunay deklarasyon kini isip tubag og pag-koriher sa ruling sa gobyerno sa Pilipinas nga sa Limasawa, Leyte nahitabo ang unang misa hinoon dinhe kini sa Butuan.
Gibalikan pa ni Fr. Amalla ang Chronicle ni Pegafetta diin 30 ka higayon nga gi-mention ang pulomng nga mazaua, 4 ka higayon ang Butuan og lima ka higayon ang Balanghai apan walay bisan usa nga gi-mention ang Limasawa. Samtang sa pinaka-karaang rekord sa simbahan, nabutang nga ang unang misa gihimo sa Butuan. Dunay migawas usab nga survivor nga kauban ni Magellan diin nahisgutan niini ang Butuan dinhe sa Mindanao.
Kini usab ang nahimong disesyun sa kagamhanan sa Espanya nga gisundan sa pagbuhat nila og libro diin nakalatid ang pag-commemorate sa mga unang misa sa tibook kalibutan.
Gidala ang maong libro sa hari ug rayna sa espanya ngadto sa Argentina apan tungod sa Covid-19 wala na sila maka-anhe pa sa nasud rasong gibilin nalang ang libro sa Argentina.
Gipahibalo usab niini ang NHCP mahitungod sa disesyun sa Spain rasong nahibalo na ang NHCP apan ila lang gitipig sa rasong duna na silay ruling niini.
Nasayrang nagpagawas og disesyun ang NHCP mahitungod sa kung asa gipahigayon ang unang misa sa Pilipinas kon 1521 Easter Sunday Mass. Gipirmahan sa Board of Commissioners sa NHCP niadtong Hulyo 15, 2020 ang unom ka palid nga Resolution No. 2, diin girekomenda sa panel ang Barangay Triana sa kasadpan sa Limasawa, sa Southern Leyte, isip lugar diin gihimo ang maong misa og dili sa Butuan City sa pulo sa Mindanao.
